Tony Schrijft

Mooie leegte

september 12, 2017 | Author: Tony | Categorie: Brabants Dagblad,Columns

Column Brabants Dagblad

Dinsdag 12 september 2017

Mooie leegte

Rond 1930 woonden er in Nederland krap acht miljoen mensen. Minder dan de helft van nu, en dat zie je vanuit de lucht. Wat een leegte, wat een rust! Wat nu de binnensteden zijn, waren toen de steden, veel meer was er niet.

Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie heeft ruim duizend luchtfoto’s vrijgegeven uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Het precieze jaar staat er niet bij. Bij de foto’s van Den Haag heb ik nog zitten turen of je de steile Colijn ergens als premier ziet lopen, want dat valt te dateren. Wel is de verkeersbrug bij Zaltbommel in aanbouw en die ging in 1933 open. Was de foto daarna gemaakt dan hadden we wellicht de dichter Martinus Nijhoff in het gras zien liggen, zinnend op zijn later zo beroemd geworden sonnet.

Op de militaire foto’s staan vooral steden en objecten die van strategisch belang waren. Veel kust dus, veel bruggen, en weinig Brabant. In Tilburg was het net kermis op de Heuvel toen de rijksfotograaf er overheen vloog. Je ziet mooi hoe midden in de stad nog de grote textielfabrieken in bedrijf waren, plus alle oude straatjes die later zijn gesloopt. Tilburg is een van de weinige steden op aarde die in puin is gelegd zonder oorlogsgeweld.

Lieflijk klein is ook nog Den Bosch, met weidse landerijen buiten de stadswallen. In de stad heerste verschrikkelijke armoede, veel mensen woonden in vochtige krotten, maar dat zie je niet vanuit de lucht. Zodat alleen het gevoel van een zalige, onmetelijke ruimte beklijft.

Waarna ik bedacht dat de formele geschiedenis dezelfde afstand heeft tot de echte werkelijkheid als luchtfoto’s. Mensen zijn er niet op te zien, samen met hun grote of kleine leed.

Kijkend op Den Bosch dacht ik nog even dat op een leeg plein een autoriteit liep met een onmetelijk ego. Het bleek een stofje.

Reactiemogelijkheid is gesloten.

Anoniem - Gravatar

Je kunt niet reageren op dit artikel.

Reageer