Tony Schrijft

Spionage

Column Brabants Dagblad

Zaterdag 10 juli 2010

Spionage

Als in vroegere tijden de ene vestingstad wilde weten wat ze in de andere vesting in hun schild voerden, dan stuurden zij een spion op pad. Meestal een koene verkenner, verkleed als schamel oud vrouwtje met bedelnap, die te midden van toestromend marktvolk over de ophaalbrug naar binnen glipte. Tegenwoordig is het afdoende als je in de concurrerende vesting aanzit aan een copieus diner. Zowel Maastricht als de grote Brabantse steden onder aanvoering van de Brabantse hoofdstad willen in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa worden. Die uitverkiezing schijnt voor onze toekomst van wezenlijk belang te zijn. Om een en ander te realiseren moet er vooral veel getafeld worden. Daarom dacht ik in stijl te handelen door tijdens een mooi diner in Maastricht mijn ogen en oren de kost te geven.

Onlangs hield het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren zijn jaarvergadering in Maastricht. Wij werden onbekrompen ontvangen op het Gouvernement, dat groots en tevreden op een eiland in de Maas ligt. De gouverneur bood ons ook het diner aan. Dat klinkt aangenaam, maar een nadeel van een diner aangeboden krijgen is dat je je allerlei zelfvoldane redevoeringen moet laten welgevallen. Wie betaalt verhaalt.

Eerst kregen we de onder-gouverneur, een hartelijke man die vertelde dat het in Limburg zoveel warmer is dan in de rest van het land. Maar omdat wij het in Brabant ook al warmer vinden dan boven de rivieren, komen ze in Maastricht bijkans om in de hartelijke hitte. Wij dronken de spreker, die het mooi kort hield, vrolijk toe en hoopten dat wij hiermee afdoende waren toegesproken.

Maar tijdens het diner zelf sprong een wat wonderlijke potsenmaker tussen de gul gedekte tafels in het rond om reclame te maken voor Maastricht als Culturele Hoofdstad 2018. Hij sprak daarbij bijzonder geringschattend over de Brabantse kansen en legde ook uit waarom. Door voorzichtig om te gaan met de wijn, temeer omdat die uit Limburg zelf kwam, heb ik alles goed onthouden. Waardoor wij Maastricht op basis van hun eigen argumentatie binnenkort met vereende Brabantse krachten de genadeslag kunnen toebrengen.

Brabant gaat  volgens die rondspringende nar de race verliezen ‘omdat ze daar alles vooraf willen regelen’. Verrast keek ik op van mijn bordje. In verre gewesten ben ik altijd bereid de mooiste kanten van Brabant uitvoerig te belichten. Maar als ik zie wat hier bestuurlijk allemaal misgaat, alleen al bij het behoud van de Brabantse natuur, dan kon onze Limburgse vriend toch niet echt menen dat wij in Brabant ‘alles vooraf willen regelen’.  Hij bedoelde het dan ook negatief. Of ironisch, dat weet ik in Limburg nooit precies, omdat charmante jokkenbrokkerij daar ook een essentieel onderdeel is van het maatschappelijk verkeer. Wij aan onze tafel snapten het nog niet helemaal. Misschien, dachten wij, was het wel eigen aan de Limburgse cultuur om iets voor elkaar te krijgen door niets te regelen. Gelukkig kregen wij allemaal een boekje mee.

Soms lees je iets waarvan je denkt: het lijkt op Nederlands, de meeste woorden komen je  wel bekend voor, ze staan ook  in een gebruikelijke volgorde, maar het moet echt onzin zijn. Zo wordt over Geleen, dat kennelijk ook mee gaat doen, gemeld: ‘zit voluit in een articulatieproces naar een nieuwe identiteit’. Maar de kern van het Maastrichtse verhaal om Culturele Hoofdstad 2018 te worden is ‘de expeditie naar een nieuwe mentale ruimte’. Om dit te bereiken bevinden zij zich daar op dit moment in ‘de verdiepingsfase van het ambitiestatement’. Daarna volgt ‘de artistieke bevraging van het culturele veld’.

Terwijl ik tastend doorlees wordt het goddank nergens concreet met die mentale ruimte, want: ‘het parcours is uitgestippeld, hoe de reis zal verlopen is onbekend’.

Brabant hoeft alleen maar met een concreet plan te komen om dit ruimschoots te winnen.