Tony Schrijft

Het hoopfestival

Column in het Brabants Dagblad

Zaterdag 17 juli 2010|

Het hoopfestival

De Kenianen juichen, maar volgens de Nigerianen was de stuiterende bal net niet over de doellijn. Om dit dilemma tot een goed einde te brengen komen de twee teams van elk vijf straatvoetballers (zowel jongens als meisjes) te samen rond de middenstip. Het beraad neemt enkele minuten in beslag, terwijl wij op de volle tribunes geduldig de uitslag afwachten. Want volgens de delicate wetten van het Fifa-WK-festival Football For Hope moeten de twee teams alles in goed onderling overleg regelen. Er is geen scheidsrechter, alleen een man met een mild klinkend fluitje (dwingend leiderschap is hier uit den boze) die de tijd in de gaten houdt, meer niet.

Het groepsoverleg leidt er tenslotte toe dat de bal niet over de lijn ging, terwijl wij op de tribune heel duidelijk konden zien dat het een zuiver doelpunt was. Maar misschien is dat wel het meest essentiële van de ware hoop: je niet laten leiden door de werkelijkheid.

Als een speler een tegenstander (maar dat agressieve woord kán hier eigenlijk ook niet) per ongeluk onderuit schoffelt, wordt er veel aan nazorg gedaan. Overeind helpen, zorgzaam knuffelen, samen kijken of er niks ergs is aangericht. En als er een doelpunt valt, dat geen nader groepsoverleg vergt omdat het algemeen wordt aanvaard, is iedereen blij, ook de verslagenen.

Je kunt er wat lacherig over doen, maar toch heeft deze internationale tederheid onmiskenbaar iets moois. In een van de grootste sloppenwijken van Johannesburg, Alexandra, heeft de Fifa dit jeugdtoernooi georganiseerd. Er doen 32 teams mee uit landen waar voor kansarme kinderen het straatvoetbal een middel is voor een betere sociale ontwikkeling. Vooral ook landen met een recente oorlogshistorie zijn hier naar toe gereisd vanwege de hoop. Premier Netanyahu zal het niet zelf hebben bedacht, maar Israëlische en Palestijnse pubers spelen samen in het Peaceteam. Nederland is niet van de partij, en dat is maar goed ook. Want als Nederlandse straatvoetballers het stel doodschoppers van Oranje tot voorbeeld hadden genomen, dan waren zij, na zorgvuldig overleg in een plenaire vergadering, vrij snel verwijderd van het festivalterrein.

Langs de krotten van Alexandra, opgetrokken uit muren met gaten, bedekt met roestende golfplaten, wandel ik naar het tijdelijke stadion. Het festival vindt plaats te midden van de doelgroep. Alexandra is berucht om zijn gewelddadigheid, maar de toegangswegen zijn afgezet en er is veel politie.

Op de tribune zit ik tussen een jong en zwart publiek, dat enthousiast meeleeft met de finale. Het vijftal uit de grote sloppenwijk Mathare (half miljoen inwoners) in de Keniase hoofdstad Nairobi wint. De dag ervoor sprak op een voornaam WK-congres de zestienjarige Baruani Ndume ons ontroerend mooi toe. Hij is een wees, vluchtte uit het wrede Oost-Congo, en is nu de natuurlijke leider van een grote groep kinderen in een vluchtelingenkamp in Tanzania, waar hij een eigen radioshow heeft. Net als het festival geeft ook zoiets waarlijk hoop.

Mijn hoop dat hier geen plaats zou zijn voor zelfvoldane bobo’s, blijkt helaas een misrekening. Twee dikke mannen hebben heel veel woorden nodig om hun eigen onmisbaarheid te onderstrepen. Maar ook deze beproeving wordt door de 32 delegaties die op het kunstgras zijn gaan zitten voor de slotceremonie, en door de volle tribunes geduldig uitgezeten. Een enkele baldadige blaag die uit terechte verveling op een vuvuzela blaast, wordt door omstanders onmiddellijk maar wel vriendelijk tot kalmte gemaand.

Prachtig is de binnenkomst van alle teams, waarvan velen hun nationale vlag boven hun hoofd dragen. Zoals dat hier past is het langste applaus voor de winnaars van de Fair Play-prijs, het team Spirit of Hope, ‘uit de mijnenveld van Cambodja’. De sloppenkinderen om mij heen staan op de stoelen en juichen met lange uithalen.

Bijschrift: Bij het WK-straatvoetbal in Johannesburg zijn de teams gemengd.